ΚΑΛΗΝ ΕΣΠΕΡΑΝ ΑΡΧΟΝΤΕΣ [ΑΣΤΙΚΑ ΚΑΛΑΝΤΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ]
Κάλαντα Χριστουγέννων που λέγονται στην Αθήνα αλλά και σε άλλα αστικά κέντρα της Ελλάδας.
Καλήν εσπέραν άρχοντες αν είναι ορισμός σας,
Χριστού την θείαν γέννησιν να πω ς’ τ’ αρχοντικό σας.
Χριστός γεννάται σήμερον εν Βηθλεέμ τη πόλει,
οι ουρανοί αγάλλονται χαίρει η κτίσης όλη.
——
Εν τω σπηλαίω τίκτεται εν φάτνη των αλόγων,
ο βασιλεύς των ουρανών και ποιητής των όλων.
Πλήθος αγγέλων ψάλλουσι το Δόξα εν υψίστοις,
και τούτο άξιον εστίν η των ποιμένων πίστις.
——
Εκ της Περσίας έρχονται τρεις μάγοι με τα δώρα,
άστρον λάμπρον τους οδηγεί χωρίς να λείψη ώρα.
Φθάσαντες εις Ιερουσαλήμ με πόθον ερωτώσι,
που εγεννήθη ο Χριστός να παν να τον ευρώσι.
——
Διά Χριστόν ως ήκουσεν ο βασιλεύς Ηρώδης,
αμέσως εταράχθηκε κι έγινε θηριώδης.
Ότι πολλά ‘φοβήθηκε δια την βασιλείαν,
μη του την πάρη ο Χριστός και χάση την αξίαν.
——
Κράζει τους μάγους κι ερωτά που ο Χριστός γεννάται,
- εις Βηθλεέμ ηξεύρομεν ως η γραφή διηγάται.
Τους είπε να υπάγωσι και όπου τον ευρώσι,
να τόνε προσκυνήσωσι να παν να του ειπώσι.
Όπως υπάγη και αυτός για να τον προσκυνήση,
με δόλον ο μισόθεος για να τον αφανίση.
——
Βγαίνουν οι μάγοι τρέχουνε και τον αστέρα βλέπουν,
φως θεϊκόν κατέβαινε και με χαράν προστρέχουν.
Εν τω σπηλαίω έρχονται βρίσκουν την Θεοτόκον,
κ’ εβάστα στας αγκάλας της τον άγιον της Τόκον.
——
Γονατιστοί τον προσκυνούν και δώρα του χαρίζουν,
σμύρναν χρυσόν και λίβανον Θεόν τον ευφημίζουν.
Την σμύρναν μεν ως άνθρωπον χρυσόν ως βασιλέα,
τον λίβανον δε ως Θεόν ‘ς όλην την ατμοσφαίρα.
——
Αφ’ ου τον επροσκύνησαν ευθύς πάλιν μισεύουν,
και τον Ηρώδην μελετούν να πάγουν για να εύρουν.
Πλην άγγελος εξ ουρανού βγαίνει τους εμποδίζει,
άλλην οδόν να πορευθούν αυτός τους διορίζει.
——
Και πάλιν άλλος άγγελος τον Ιωσήφ προστάζει,
εις Αίγυπτον να πορευθή κ’ εκεί να ησυχάζη.
Να πάρη και την Μαριάμ ομού με τον υιόν της,
ότ’ ο Ηρώδης τον ζητεί τον τόκον τον ‘δικόν της.
——
Μη βλέπων δε ο βασιλεύς τους μάγους να γυρίσουν,
εις Βηθλεέμ επρόσταξε παιδί να μην αφήσουν.
Όσα παιδία εύρωσι δύο χρονών και κάτω,
όλα να τα περάσωσιν ευθύς απ’ τα σπαθιά των.
Χιλιάδες δεκατέσσαρες σφάζουν σε μιάν ημέραν,
θρήνον κλαυθμόν και οδυρμόν είχε κάθε μητέρα.
——
Ιδού όπως σας είπαμεν όλην την υμνωδίαν,
του Ιησού μας του Χριστού γέννησιν την αγίαν.
Και σας καλονυκτίζομεν πέσετε κοιμηθήτε,
ολίγον ύπνον πάρετε κ’ ευθύς να σηκωθήτε.
Και βάλετε τα ρούχα σας εύμορφα ενδυθήτε,
‘ς την εκκλησίαν τρέξατε με προθυμίαν ‘μπήτε.
Ν’ ακούσετε με προσοχήν όλην την υμνωδίαν,
και με πολλήν ευλάβειαν την θείαν λειτουργίαν.
——
Κ’ έπειτα ‘σαν γυρίσετε εις το αρχοντικό σας,
ευθύς τραπέζι στρώσατε βάλτε το φαγητόν σας.
Και τον σταυρό σας κάμετε γευθήτε ευφρανθήτε,
δότε και κανενός πτωχού όστις να υστερήται.
Δότε κι’ εμάς τον κόπο μας ό,τ’ είναι ορισμός σας,
και ο Χριστός μας πάντοτε να είναι βοηθός σας.
Χρόνους πολλούς να χαίρεσθε πάντα ευτυχισμένοι,
σωματικά και ψυχικά να είσθε πλουτισμένοι.
Και εις έτη πολλά…
